گروه آزمايشگاه ژئوشيميايى




 




 



آزمايشگاه ژئوشيميايى شامل سه آزمايشگاه طيف سنجى نشرى، ژئوشيمى و پلاسماى القايى مى‌باشد نمونه‌هاى سنگ بصورت پودر و يا محلول وارد هر 3 آزمايشگاه مى‌شود.

در آزمايشگاه طيف‌سنجى نشرى؛ نمونه بر روى الکترود قرار گرفته و در نهايت توسط دستگاه اسپکترومتر اندازه‌گيرى کمى صورت مى‌گيرد .

در آزمايشگاههاى جذب اتمى و پلاسماى جفت شده القائى بر روى نمونه‌ها عمل ذوب و انحلال انجام گرفته و از محلول حاصل و دستگاههاى تجزيه موجود براى تعيين مقادير عناصر شيميائى استفاده مى‌گردد.

دستگاه جذب اتمى با شعله Perkin Elmer – 2100

دستگاه اسپکتروسکپى جذب اتمى با شعله موجود در سازمان ساخت آمريکا مى‌باشد. اين دستگاه قادر به اندازه گيرى عناصر زير در حد تشخيص ‌ ppm است.

Cu, Zn, Pb, Cr, Co, Mn, Ag, Cd, Bi, Sb, Fe, Ni, Al, Si, Ca, V, Cr, Sr, Zr, Aua



اسپکتروسکپى جذب اتمى با کوره گرافيتى Perkin Elmer – 5100

استفاده ازانم کننده‌هاى الکترونرمال همانند کوره به خاطر حد آشکارسازى بسيار پايين رو به ازدياد است.

اصولا با کوره گرافيتى مى‌توان همه عناصر فلزى با حد آشکارسازى حدود نانوگرم را سنجيد ولى کار با کوره بسيار مشکلتر از شعله است و نتايج تکرارپذير ، به سختى به دست مى‌آيد ولى داراى حساسيت بسيار بالايى است.








جذب اتمى با سيستم توليد هيدريد

عناصر سنگين تر گروههاى 4 و 5 و 6 جدول تناوبى به دليل تشکيل هيدريدهاى گازى که در دماهاى نسبتا بالا پايدار نيستند توسط دستگاه جذب اتمى با شعله قادر به اندازه‌گيرى نيستند، لذا در محيطهاى اسيدى با سديم بورو هيدريد تشکيل هيدريدهاى فرار مى‌دهند که در اتم کننده (سل کوارتزى) اتم فلزى آزاده شده و با جذب نور لامپ مربوطه، جذب اتمى صورت مى‌گيرد.

از اين روش فقط براى عناصر As, Hg, Bi, Ge, Sb, Se, Sn, Te مى‌توان استفاده نمود. چون فقط تعداد کمى از عناصر تشکيل هيدريد فرار مى‌دهند احتمال تداخلات بين عنصرى بسيار کم است و نيازى به استفاده از تصحيح زمينه نيست و در ضمن حد آشکارسازى روش نيز تا حد نانوگرم بر ميلى‌متر کاهش مى است که بر روى سيستم MHS-20 مى‌يابد.

سازمان نيز مجهز به سيستم Perkiin Elmer 5100 or 2100 قابل نصب است.



دستگاه نشر سنجى شعله‌اى

اين دستگاه فاقد منبع نورانى است و برانگيخته کردن اتمها در آن با حرارت شعله صورت مى‌گيرد.در سازمان از اين دستگاه براى اندازه‌گيرى در حد ppm عناصر زير استفاده مى‌شود : K, Na, Li


کلرايدمتر

از اين دستگاه براى اندازه‌گيرى مقدار کلر در محلولها و يا نمونه‌هاى پودر شده که عمل ذوب بر آنها انجام شده استفاده مى‌گردد.

اين دستگاه قادر است ميزان کلر را تا حداقل ppm5 براى محلولها و ppm100 براى نمونه‌هاى جامد اندازه‌گيرى نمايد. دستگاه موجود در آزمايشگاه، ساخت شرکت Jenway از انگلستان مى‌باشد.

علاوه بر دستگاههاى نامبرده شده در آزمايشگاه جذب اتمى از روشهاى از روش تتراسيون در اندازه‌گيرى W, Mo رنگ‌سنجى در تعيين ميزان Ca, Mg, B و رسوب‌گيرى در تعيين مقادير سولفات و گوگرد استفاده مى‌شود.


آزمايشگاه طيف‌سنجى نشرى

طيف سنجى علمى است که به جداسازى و تجزيه انرژى تابشى بر حسب طول موج و يا فرکانس؛ و بررسى طيف حاصله به منظور کسب اطلاعات فيزيکى و شيميايى اطلاق مى‌گردد.

اسپکتروگراف و اسپکترومتر موجود در سازمان Jarrell-Ash 3.4 آمريکايى است.

اسپکترومتر قادر به اندازه گيرى عناصر زير در حد ppm Be, Cu, Co, Ba, Sc, Y, Yb, Sr, Ni, V, Cr, B, Ga, Zn, Sn, Bi, Ag, In, Pb, Fe, Mn, Mg, Si, Al, Na, K, Ca, Ti ‍ P در حد درصد مى‌باشد.اسپکتروگراف نيز قادر به شناسايى طيف وسيعى از عناصر مى‌باشد.








اسپکتروسکپى مولکولى

اين روش بر اساس جذب نور توسط مولکولها طراحى شده است و با توجه به نوع مولکولى که عنصر مورد نظر ما در ساختار آن قرار دارد و طول موجى که آن مولکول جذب مى‌کند در محدوده‌هاى طول موجى متفاوت بکار مى‌رود.

دستگاه اسپکتروفونومتر مورد استفاده UV-NIR 3100 ساخت ژاپن مى‌باشد. از اين دستگاه در اندازه‌گيرى عناصر زير (پس از ايجاد کمپلکس رنگى از عنصر مورد نظر) استفاده مى‌گردد : Fe, Mn, P, Si, Al, Ti


کروماتوگرافى يونى

کروماتوگرافى يونى يکى از انواع روشهاى کروماتوگرافى مايع با کارايى بالا محسوب مى‌گردد.

در اين روش حجم بسيار کمى از نمونه حدود 100 ميکروليتر مصرف مى‌گردد. سيستم موجود در Knauer آزمايشگاه سازمان ساخت آلمان است.

در حال حاضر اين دستگاه قادر به اندازه‌گيرى يونهاى زير در آبهاى طبيعى و آشاميدنى و… با حد آشکارسازى؛ ppm ميباشد. K, Na, Li, Br, NO3, NO2, Cl, F , HPO4, SO4


آزمايشگاه پلاسماى جفت شده القايى ICP

به عنوان نوع جديدى از منبع نشرى است که فقط براى نمونه‌هاى مايع طراحى شده است.

البته سيستم نمونه‌گيرى قابل استفاده براى گازها و جامدات نيز مى‌باشد. يکى از مزاياى اصلى اين دستگاه توانايى آناليز چند عنصرى سريع مى‌باشد.

در آناليز همزمان اندازه‌گيرى 50 عنصر يا بيشتر بسته به نوع سيستم در يک نمونه به وسيله يک پلى کروماتور امکان‌پذير است. آناليز پى در پى توسط منوکروماتور انجام مى‌شود.

دستگاه موجود در سازمان Plus JY 70 فرانسه مى‌باشد و در حال حاضر قادر به اندازه‌گيرى عناصر زير است. Si, Al, Fe, Ca, Mg, Mn, Ti, Ag, B, Ba, Bi, Be, Co, Cr, Cu, Ni, Sr, As, Cd, Mo, W, Sb, Va, Sn